Ervaar het slavenschip
Wie wil ervaren hoe een slavenschip er van binnenuit uitzag, kan over ruim twee maanden terecht in het Suriname Museum aan de Zeeburgerdijk. In de kelder is het vooronder van een slavenschip nagebouwd, waar je ziet onder welke erbarmelijke omstandigheden tot slaaf gemaakten eeuwenlang werden verscheept vanuit Afrika naar Suriname. De Amsterdamse nazaten Moesha Codfried en haar moeder Maureen Kensmil-Codfried mochten alvast komen kijken. "De kracht die zij hebben gehad om dit te kunnen doorstaan, is ongekend", aldus Maureen.
Als Moesha en Maureen de trap afdalen naar de kelder en in het vooronder van het schip terechtkomen, wordt het doodstil. Op planken liggen ketenen die de tot slaaf gemaakten om hun enkels kregen, waardoor ze zes weken lang liggend in hun eigen uitwerpselen moesten overleven met slechts 40 cm ruimte per persoon. Velen stierven onderweg; wie overleefde, werd verkocht aan plantagehouders in Suriname.
Tastbare geschiedenis
Aan de muren in het slavenschip hangen ketenen die om de hals en polsen van tot slaaf gemaakten werden gedaan. Moesha voelt het metaal. "Kijk hoe hard dit aanvoelt", zegt ze tegen haar moeder. Maureen: "Dat je überhaupt geketend werd, verschrikkelijk."
Twee jaar geleden begon Maureen haar zoektocht naar haar slavernijverleden. Samen met Moesha en collega Joy Serier maakten ze de documentaire Van Damsco naar Paramaribo. In het Nationaal Archief in Den Haag vond Maureen de namen en gegevens van hun voorouders uit de negentiende eeuw. Eén van haar voorouders, geboren in 1843, heette Zwaantje. "Het is toch niet te geloven zo'n naam voor een zwarte vrouw. Haar moeder Pransa mocht die zelf niet kiezen", vertelt Maureen.
Nu ze in de replica van het slavenschip staat, wordt voor Maureen nog tastbaarder wat haar voorouders hebben moeten doorstaan. "In een archief heb je alleen een naam en data, maar hier wordt alles voelbaar. Dit is het begin van alles wat nog moest komen. Dat vind ik lastig, maar ik ben ook trots op hun kracht."
Maureen: "Je komt vanuit je vertrouwde omgeving en wordt geketend op een schip. Je weet niet waar je heen gaat en hebt geen recht meer op je eigen identiteit, naam of lichaam. Dit verhaal geldt niet voor één persoon, maar voor velen."
Ze benadrukt het belang van educatie: "Zoveel mogelijk mensen moeten de replica zien. Dit kun je niet meer ontkennen en het verhaal moet doorverteld worden. Daar moet je jong mee beginnen."
Meer verdieping over slavernij en Suriname
Wil je meer leren over het slavernijverleden van Suriname en Nederland en hoe dit doorwerkt in families en identiteit? Lees dan het uitgebreide artikel: Slavernijverleden Suriname en Nederland →