Surinaamse literatuur is een schatkamer vol verhalen, poëzie en essays die identiteit, cultuur en geschiedenis verkennen. In deze post ontdek je bloemlezingen, verhalenbundels, tijdschriften, podcasts en video's die laten zien hoe rijk en divers de literaire traditie van Suriname is. We staan ook stil bij Edgar Cairo (1948–2000), een van de krachtigste stemmen uit de Surinaamse literatuur. Met zijn scherpe blik op racisme, identiteit en ongelijkheid daagt hij nog steeds uit om na te denken over de wereld om ons heen, zelfs jaren na zijn overlijden.
Voor een uitgebreid overzicht van schrijvers, bloemlezingen en moderne stemmen in de Caribische literatuur, kun je ook onze Taal als verzet: De onstuitbare opkomst van de Surinaamse en Caribische literatuur bekijken. Hieronder volgt een kort overzicht van links naar Surinaamse schrijvers en naar verhalen over de Surinaamse literatuur.
Bloemlezing
Het boek Creole Drum – An Anthology of Creole Literature in Surinam (1975) is een bloemlezing van Surinaamse poëzie en proza, samengesteld door Vernie A. February, Ursy M. Lichtveld en Jan Voorhoeve. Het geeft een overzicht van belangrijke literaire werken van Surinaamse auteurs uit de 20ste eeuw en laat zien dat Suriname naast een rijke poëziecultuur ook sterke prozaschrijvers heeft voortgebracht. Met deze verzameling werd een van de eerste uitgebreide documentaties van de Surinaamse literatuur gerealiseerd, die tot op heden als een fundamentele bron geldt. Het wordt vaak beschouwd als de "bijbel" van de Surinaamse literatuur — een ouderwetse must-read. Het online te lezen bij DBNL: Creole drum - An Anthology of Creole Literature in Surinam .
Surinaamse Verhalen
Michiel van Kempen stelde twee bundels samen in 1989:
De bundel Verhalen van Surinaamse Schrijvers. Suriname staat bekend om zijn poëzie, maar deze collectie laat zien dat ook proza rijk en veelzijdig is. Van klassieke schrijvers als Albert Helman en Anton de Kom tot jongere generaties, bieden de verhalen een breed beeld van Surinaamse literatuur: van persoonlijke ervaringen en historische observaties tot fantasierijke en sociaal betrokken vertellingen. Een uitnodiging om het proza van Surinaamse auteurs te ontdekken. Lees alle verhalen online: Verhalen van Surinaamse schrijvers
Surinaamse schrijvers en dichters. De Surinaamse literatuur bestaat, maar is vaak moeilijk te vinden. Deze verzameling laat zien hoe rijk en gevarieerd ze is: van verhalen in Suriname tot werken van auteurs die zich in Nederland ontwikkelden. Surinaamse schrijvers schrijven over hun eigen land, geschiedenis en cultuur, in talen als Surinaams-Nederlands, Sranan en Sarnami. Een wirwar van stemmen, soms rauw, soms prachtig, maar altijd met een hart dat klopt. Lees alle verhalen online: Surinaamse schrijvers en dichters
Video en Podcast
De in Nederland geboren schrijver Raoul de Jong, met een Surinaamse vader, ontdekte Suriname en de Surinaamse literatuur op latere leeftijd. Zijn boek 'Jaguarman' (2021) inspireerde programma’s over zijn ontdekkingsreis:
- VPRO-video - Aflevering 3: De menschetende aanbidders der zonneslang (1907)
- Podcast: Waarom iedereen de Surinaamse schrijver Leo Ferrier zou moeten lezen - onderdeel van 'Tigri Tories', met Raoul de Jong en Noraly Beyer, beluisterbaar via de Correspondent.
Overzicht Surinaamse Schrijvers
- Schrijversprentboek Suriname (1997) - overzicht van Surinaamse schrijvers met biografieën.
- Surinaamse schrijvers. De weg naar een onafhankelijke literatuur (2020) - online-expositie door Thalia Ostendorf over Anton de Kom, Albert Helman, Rudie van Lier, Trefossa en Bea Vianen.
Geschiedenis Surinaamse Literatuur
Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur (5 delen) (2002) Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur biedt een overzicht van de ontwikkeling van Surinaamse literatuur van de vroegste tijden tot het moderne proza en de poëzie. Michiel van Kempen behandelt zowel historische schrijvers als hedendaagse auteurs zoals Edgar Cairo, Astrid Roemer en Cynthia Mc Leod. Het boek plaatst de literatuur in haar culturele, sociale en politieke context en belicht daarnaast theater, film, muziek en beeldende kunst. Zo geeft het een breed beeld van het literaire landschap van Suriname en zijn verbanden met Nederland.
Surinaamse Cultuur en Letterkunde
Tijdschriften – oude publicaties: Adek, Black Flash en Palet
Adek, maandblad van Surinamers in Amsterdam.
Het blad Adek, een acroniem van Anton de Kom, was geen literair tijdschrift, maar publiceerde wel regelmatig boekrecensies, gedichten en verslagen van literaire evenementen. Het werd uitgegeven door het Centrum Anton de Kom tussen 1981 en 1983.
In een van de nummers verscheen een verslag van een optreden van de Surinaamse schrijver Edgar Cairo, evenals een interview met schrijver Lou Lichtveld (Albert Helman) over de documentaire 'Avonturen aan de wilde kust' dat gebaseerd was op zijn gelijknamige boek.
Literair tijdschrift Black Flash
Black Flash was een literair tijdschrift met artikelen over Afro-Amerikaanse, Surinaamse en Antilliaanse schrijvers. De eindredacteur was de niet onomstreden schrijver en publicist Jullian With. Het blad verscheen van 1991 tot en met 1994.
Palet, tijdschrift van uitgeverij Masusa
De transculturele uitgeverij Masusa gaf tussen 1994 en 1995 het blad Palet uit. De eindredacteur was de Surinaamse schrijver en dichter Ludwich van Mulier.
